Jak długo czekać na poprawę po wdrożeniu postępowania dietetycznego w ABMK?
Po rozpoznaniu alergii na białka mleka krowiego u dziecka konieczne jest wprowadzenie diety eliminacyjnej. Do jej elementów należą przede wszystkim dieta bezmleczna u mamy (w przypadku karmienia piersią) i/lub zmiana pod nadzorem lekarza podawanej maluchowi mieszanki mlecznej na preparat mlekozastępczy dla alergików. Ponadto u dziecka spożywającego już produkty uzupełniające wyklucza się nabiał i żywność, która zawiera białka mleka. Po jakim czasie efekty tej zmiany są widoczne? Kiedy można spodziewać się pełnego ustąpienia objawów? Sprawdź!
Spis treści:
- Kiedy powinna nastąpić poprawa po wdrożeniu diety eliminacyjnej u dziecka z alergią na białka mleka krowiego?
- Co zrobić, jeśli po wdrożeniu diety objawy alergii na białka mleka krowiego nie ustępują?
- Kontynuowanie postępowania dietetycznego u dziecka z alergią na białka mleka krowiego
- Źródła:
Kiedy powinna nastąpić poprawa po wdrożeniu diety eliminacyjnej u dziecka z alergią na białka mleka krowiego?
Efekty wprowadzenia diety bezmlecznej w postaci ustąpienia przewlekle występujących objawów nie pojawiają się od razu. U wielu (choć nie wszystkich) dzieci pierwsze oznaki poprawy można zaobserwować w ciągu kilku dni od zmiany preparatu mlekozastępczego i wykluczenia z diety innych źródeł białka mleka krowiego.
Do momentu, gdy alergia w pełni przestanie dawać o sobie znać często jednak trzeba poczekać dłużej. Ilości, rodzaj i stopień nasilenia objawów, a także typ alergii, są czynnikami, które mogą wpływać na czas potrzebny do ustąpienia zaburzeń wynikających ze spożywania alergenu.
Przyjmuje się, że stosowanie diety eliminacyjnej powinno trwać co najmniej 2-4 tygodnie, zanim wyciągniemy wnioski odnośnie jej skuteczności, ponieważ w niektórych rodzajach alergii na białka mleka krowiego i przy nasilonych objawach może minąć miesiąc, zanim nastąpi wyraźna poprawa. W niektórych (rzadkich) przypadkach ten czas wydłuża się do 6 tygodni.
Co zrobić, jeśli po wdrożeniu diety objawy alergii na białka mleka krowiego nie ustępują?
Jeśli stosujesz dietę bezmleczną u dziecka już od 4 tygodni, ale nie widzisz wyraźnej poprawy, możesz założyć, że dotychczasowe podejście okazało się nieskuteczne. Nadszedł czas na dalsze kroki, które mogą być potrzebne, żeby objawy u twojego malucha ustąpiły.
- 1. Upewnij się, że w diecie dziecka nie ma ukrytych źródeł białka mleka krowiego
Pierwszym krokiem w takiej sytuacji powinno być dokładne przeanalizowanie diety dziecka pod kątem ewentualnego nieświadomego uwzględniania w niej produktów stanowiących źródła białek mleka krowiego. Jeśli karmisz dziecko piersią, przyjrzyj się także pod tym względem żywności w swoich posiłkach.
Pamiętaj, żeby sprawdzać składy wszystkich wybieranych produktów. Nie zawsze dodatek mleka czy jego pochodnych w danym rodzaju żywności jest oczywisty. Produkty, które często zawierają białka mleka krowiego w składzie, choć możesz się tego nie spodziewać, to np.:
- Wypieki, np. ciasta, ciasta w proszku, ciasteczka, herbatniki, sucharki, niektóre rodzaje chleba, bułek i pieczywa chrupkiego,
- Gotowe produkty skrobiowe, np. purée ziemniaczane, knedle, zapiekanki ziemniaczane, różnego rodzaju kluski i pyzy, pierogi, spody do pizzy, dodatki do zup, np. lane kluski,
- Wyroby mięsne – czasami białka mleka krowiego dodaje się do nich w celu podwyższenia łącznej zawartości białka, takie produkty to przede wszystkim salami, parówki i wędliny,
- Słodycze, np. czekolady, nugat, pralinki, cukierki,
- Desery i napoje, np. lody, kremy, budynie, suflety, galaretki, kakao, smoothie,
- Gotowe zupy i sosy, w tym chłodniki, sosy beszamelowe, sosy do mięsa, ryb i sałatek,
- Tłuszcze, np. margaryny,
- Żywność dla niemowląt, w tym zupki, obiadki, deserki, kaszki.
Weź przy tym pod uwagę, że białka mleka krowiego mogą kryć się w produktach także pod innymi nazwami:
- Kazeina,
- Kazeinian (np. kazeinian wapnia, sodu, potasu, magnezu),
- Laktoglobulina,
- Laktoalbumina,
- Serwatka,
- Laktoferyna,
- Diacetyl.
- 2. Zmiana preparatu mlekozastępczego
Jeśli masz pewność, że dziecko nie spożywa białek mleka krowiego, a karmione jest mieszanką mlekozastępczą – hydrolizatem o znacznym stopniu hydrolizy białek i mimo to objawy alergii nie ustępują, a lekarz podejrzewa ciężką postać alergii, wówczas może zalecić zmianę preparatu na mieszankę aminokwasową. W tego typu produktach, białka doprowadzone są do postaci mającej najniższą zdolność do wywołania objawów alergii. Zaleca się go dzieciom z ciężkimi postaciami alergii na białka mleka krowiego oraz maluchom, u których nie występuje dostateczna poprawa po wprowadzeniu preparatu pierwszego wyboru.
Przejście na nowy rodzaj mieszanki mlekozastępczej powinien zawsze następować w porozumieniu z lekarzem.
- 3. Ponowna weryfikacja przyczyn występowania objawów
Jeśli pomimo zastosowania dwóch powyższych metod objawy u dziecka nadal występują, potrzebna będzie weryfikacja postawionej diagnozy i szukanie innych możliwych powodów występowania dolegliwości, np. obecności nietolerancji laktozy, alergii na inne pokarmy czy kolki niemowlęcej.
Kontynuowanie postępowania dietetycznego u dziecka z alergią na białka mleka krowiego
Warto pamiętać, że fakt ustąpienia objawów po wprowadzeniu diety eliminacyjnej nie świadczy o tym, że dziecko jest wyleczone – zaburzenia z bardzo dużym prawdopodobieństwem powrócą, jeśli w niedługim czasie wrócisz do stosowania u niego diety zawierającej białka mleka krowiego.
Dietę wykluczającą alergen należy stosować do czasu ustąpienia nadwrażliwości na pokarm potwierdzonego w próbie tolerancji. Przeprowadza się ją w czasie ustalonym przez lekarza i zgodnym z odpowiednim protokołem ustalonym indywidualnie dla dziecka. Ocenę nabywania tolerancji najczęściej wykonuje się po 6-9 miesiącach stosowania diety bezmlecznej lub po osiągnięciu przez malucha 1. roku życia.
Pamiętaj, żeby nigdy nie przeprowadzać prób podawania produktów zawierających białka mleka krowiego na własną rękę.
Źródła:
- Horovath A., Jarocka-Cyrta E., Nowak-Węgrzyn A. i wsp. (2021) Diagnostyka i leczenie alergii na białka mleka krowiego. Stanowisko Sekcji Alergii na Pokarmy Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne/Pediatria, 18: 342-362, dostęp: https://www.standardy.pl/artykuly/id/1798.
- Sathya P., Fenton T. R. (2024) Cow’s milk protein allergy in infants and children, Paediatrics & Child Care, 29(6): 382-388, dostęp: https://academic.oup.com/pch/article/29/6/382/7896357.
- Gelsomino M., Liotti L., Barni S. i wsp. (2024) Elimination Diets in Lactating Mothers of Infants with Food Allergy, Nutrients, 16(14): 2317, dostęp: https://www.mdpi.com/2072-6643/16/14/2317.
- American Dietetic Association (2012) Tips for Managing a Milk Allergy, dostęp: https://www.bidmc.org/-/media/files/beth-israel-org/centers-and-departments/neonatology/managingmilkallergy.pdf.